Python bez instalacji na szkolnym komputerze: jak zacząć lekcję w przeglądarce

Dlaczego na szkolnym komputerze bywa trudno

Komputery w pracowniach zwykle mają ograniczone uprawnienia: uczeń nie zainstaluje programu, nie zmieni ustawień systemu, a czasem nawet nie zapisze pliku poza wybranym folderem. Jeśli Python nie został wcześniej zainstalowany przez administratora, pierwsza lekcja programowania potrafi zamienić się w walkę z konfiguracją.

Do tego dochodzą różne wersje Pythona na różnych stanowiskach i komputery, które po restarcie wracają do stanu początkowego. Dla nauczyciela oznacza to stratę czasu, a dla ucznia — frustrację już na starcie.

Python w przeglądarce: co jest potrzebne

Interpreter działający w przeglądarce omija ten problem. Python online na CodEdu korzysta z Pyodide, czyli Pythona skompilowanego do WebAssembly. Kod wykonuje się na komputerze ucznia, w karcie przeglądarki, więc nie trzeba niczego instalować ani mieć uprawnień administratora.

• Aktualna przeglądarka: Chrome, Edge, Firefox lub Safari.
• Dostęp do internetu przy pierwszym uruchomieniu — przeglądarka pobiera wtedy interpreter (kilka sekund przy dobrym łączu).
• Nic więcej: bez konta, bez instalatora, bez zmiany ustawień.

Pierwsza lekcja krok po kroku

imie = input('Jak masz na imię? ')
klasa = input('Do której klasy chodzisz? ')
print(f'Cześć, {imie} z klasy {klasa}!')

Praca z plikami i danymi

Wiele zadań, także maturalnych, polega na wczytaniu danych z pliku tekstowego. W interpreterze możesz utworzyć nowy plik w panelu Pliki (np. dane.txt), wkleić do niego dane i odczytać go w programie tak samo jak na zwykłym komputerze.

Pliki zapisane przez program, na przykład wyniki obliczeń, również pojawiają się w panelu i można je otworzyć w edytorze.

with open('dane.txt') as plik:
    liczby = [int(linia) for linia in plik if linia.strip()]

print('Liczb:', len(liczby))
print('Suma:', sum(liczby))
print('Największa:', max(liczby))

Pakiety: numpy, pandas, matplotlib

Na lekcjach z analizy danych lub matematyki przydają się biblioteki. W panelu Paczki wpisujesz nazwę, a interpreter instaluje ją przez micropip. Działają pakiety w czystym Pythonie oraz te przygotowane specjalnie dla Pyodide, w tym numpy, pandas i matplotlib — wykres z plt.show() pojawi się bezpośrednio pod wynikiem.

Jak nie stracić kodu na wspólnym komputerze

Interpreter zapisuje pliki w pamięci przeglądarki. To wygodne w domu, ale w pracowni oznacza dwie rzeczy: kod może zniknąć, jeśli komputer czyści dane przeglądarki po wylogowaniu, a następna osoba przy tym stanowisku może zobaczyć Twoje pliki.

• Przed końcem lekcji skopiuj kod do dokumentu w chmurze, wiadomości do siebie albo na pendrive.
• Na wspólnym komputerze użyj przycisku Wyczyść obszar roboczy, gdy kończysz pracę.
• Jeśli chcesz mieć postępy zapisane na koncie i dostępne z każdego komputera, korzystaj z lekcji i zadań na CodEdu po zalogowaniu.

Ograniczenia i kiedy zainstalować Pythona lokalnie

Python w przeglądarce świetnie sprawdza się w nauce podstaw, algorytmów i pracy na plikach tekstowych. Nie zadziałają w nim jednak programy z okienkami tkinter, wątkami czy połączeniami sieciowymi przez gniazda, a ciężkie obliczenia będą wolniejsze niż na zainstalowanym Pythonie.

Warto też pamiętać, że na egzaminie maturalnym pracujesz w środowisku zainstalowanym na komputerze w szkole. Ćwicz w przeglądarce, ale przed egzaminem poznaj też edytor, którego będziesz używać na miejscu.